Rolnictwo, leśnictwo, gospodarka wodna

Charakterystyka glebowo-rolnicza i przyrodnicza w gminie, Warunki klimatyczne, Lasy i zadrzewienia, Warunki hydrograficzne i hydrologiczne

Charakterystyka glebowo-rolnicza i przyrodnicza w gminie

Prawie całą powierzchnię gminy zajmują użytki rolne. Brak jest większych kompleksów leśnych. Wśród gleb przeważają gleby brunatne, bielicowe, a w dolinach rzek i strumieni – mady. W większości są to urodzajne gleby o klasie bonitacyjnej II – IV. Gleby gorszej jakości (klasy V i VI) tworzą nieliczne, niewielkie enklawy.

Struktura gruntów według powierzchni:

  • grunty orne 6310,99 ha - 74,40%
  • sady 29,90 ha - 0,35%
  • łąki 405,69 ha - 4,78%
  • pastwiska 617,82 ha - 7,28%
  • lasy 185,22 ha - 2,18%
  • grunty zadrzewione 45,82 ha - 0,54%
  • wody stojące 71,93 ha - 0,85%
  • wody płynące 23,19 ha - 0,27%
  • rowy 62,46 ha - 0,74%
  • użytki kopalne 43,91 ha - 0,52%
  • drogi 342,91 ha - 4,04%
  • koleje 8,53 ha - 0,10%
  • zabudowane 190,45 ha - 2,25%
  • zurbanizowane tereny niezabudowane 21,53 ha - 0,25%
  • zieleni 25,11 ha - 0,30%
  • różne 12,66 ha - 0,15%
  • nieużytki 83,94 ha - 0,99%

W roku 2004 wykonano badania gleb na terenie gminy. Ogółem przebadano 4022,22 ha użytków rolnych.

Odczyn i potrzeby wapnowania gleb

O d c z y n wskazuje na stopień zakwaszenia gleb, dając możliwość zakwalifikowania do jednego z pięciu przedziałów określających zakwaszenie:

  • pH do 4,5 - gleby bardzo kwaśne
  • pH 4,6 do 5,5 - gleby kwaśne
  • pH 5,6 do 6,5 - gleby lekko kwaśne
  • pH 6,6 do 7,2 - gleby obojętne
  • pH od 7,3 - gleby zasadowe

Wyniki odczynu badanych gleb na terenie gminy Legnickie Pole przedstawiono poniżej.

Odczyn gleb ( w procentach przebadanej powierzchni użytków rolnych)
  Odczyn gleb (pH)
  b. kwaśny kwaśny lekko kwaśny obojętny Zasadowy
Ogółem 11 43 34 7 5

W przedziale gleb od bardzo kwaśnych do lekko kwaśnych znajduje się 88% badanych gleb. Najwięcej gleb o odczynie od bardzo do lekko kwaśnych stwierdzono we wsiach Mąkolice – 95%, Biskupice – 96%, Raczkowa – 97%.

Odczyn gleb w % gleb przebadanych

Wykres

Potrzeby wapnowania określa się na podstawie stwierdzonego w glebie odczynu (pH) oraz zwięzłości gleb.

Wyróżnia się pięć przedziałów potrzeb wapnowania: Konieczne, potrzebne, wskazane, ograniczyć i zbędne.

W zależności od określonych badaniami "potrzeb wapnowania" proponowana jest wysokość dawki nawozów wapniowych.

O wysokości dawki wapna, oprócz stwierdzonych potrzeb wapnowania, decyduje również rodzaj gleby. Zalecane dawki wapna są następujące (w tonach CaO na hektar gruntów ornych).

Potrzeby wapnowania Rodzaj gleby /kategoria agronomiczna/
b. lekkie lekkie średnie ciężkie
Konieczne 3.0 3.5 4.5 6.0
Potrzebne 2.0 2.5 3.0 3.0
Wskazane 1.0 1.5 1.7 2.0
Ograniczone - - 1.0 1.0

Potrzeby wapnowania gleb na terenie gminy Legnickie Pole przedstawiają się następująco:

Potrzeby wapnowania (w procentach przebadanej powierzchni użytków rolnych)
  Potrzeby wapnowania
koniecz-
ne
potrzeb-
ne
wskaza-
ne
ograniczyć zbędne
Ogółem 32 22 19 15 12

Wykres

Potrzeby wapnowania „konieczne, potrzebne i wskazane” określone dla przebadanych użytków rolnych na terenie gminy wynoszą 73%. Najwięcej gleb w tym zakresie potrzeb wapnowania stwierdzono w miejscowościach Raczkowa – 89% i Koiszków – 80%, najmniej we wsi Ogonowice – 59%.

Zawartość przyswajalnego fosforu, potasu i magnezu

Zawartość przyswajalnego fosforu, potasu i magnezu przedstawiono w 5 klasach wyceny, w zależności od stwierdzonej w glebie ilości składników. Są to następujące klasy zawartości: bardzo niska, niska, średnia, wysoka i bardzo wysoka. W odniesieniu do każdej klasy zawartości i uprawianej rośliny zalecane są dawki nawozowe.

Poniższa tabela przedstawia zawartość fosforu, potasu i magnezu, określoną dla poszczególnych wsi, na podstawie przeprowadzonych badań. Wyniki przedstawiono w procentach przebadanej powierzchni użytków rolnych.

Zawartość fosforu w użytkach rolnych gminy
  Zawartość fosforu (w % powierzchni przebadanej)
bardzo niska niska średnia wysoka bardzo wysoka
Ogółem 10 26 26 16 22

W glebach gminy przeważa zawartość niska i średnia – po 26%. Najwyższy procent gleb ubogich w fosfor (zawartość fosforu bardzo niska i niska) stwierdzono w miejscowościach Raczkowa – 73% i Mikołajowice – 53%, najniższy w: Mąkolice i Czarnków – po 15%.

Zawartość przyswajalnego fosforu w % gleb przebadanych

Wykres

Zawartość potasu w użytkach rolnych gminy
  Zawartość potasu (w % powierzchni przebadanej)
bardzo niska niska średnia wysoka bardzo wysoka
Ogółem 4 11 28 21 36

Przebadany areał przebadanych gleb charakteryzuje się bardzo wysoką zawartością potasu – 36%. Najwyższy procent gleb ubogich w potas (zawartość potasu potasu bardzo niska i niska) stwierdzono w miejscowościach: Kłębanowice – 36% i Ogonowice – 29%, a najniższy w: Strachowice i Mąkolice – po 0%.

Zawartość przyswajalnego potasu w % gleb przebadanych

Wykres

Zawartość magnezu w użytkach rolnych gminy
  Zawartość magnezu(w % powierzchni przebadanej)
bardzo niska niska średnia wysoka bardzo wysoka
Ogółem 1 15 25 26 33

Najwyższy procent badanych gleb wykazuje bardzo wysoką zawartość magnezu – 33%, w odniesieniu do badanej powierzchni użytków rolnych, natomiast 16% badanych gleb wykazuje zawartość magnezu bardzo niską i niską. Są to gleby wymagające pilnego uzupełnienia magnezu poprzez wapnowanie wapnem magnezowym lub stosowanie innych nawozów zawierających w swoim składzie magnez.

Największy procentowy udział gleb ubogich w magnez (zawartość magnezu bardzo niska i niska) stwierdzono w miejscowościach: Biskupice – 26% i Mąkolice, Ogonowice – po 25%, najmniejszy w: Koiszkowie – 5% i Kłębanowicach – 3%.

Zawartość przyswajalnego magnezu w % gleb przebadanych

Wykres

Warunki klimatyczne

Gmina Legnickie Pole leży w I Nadodrzańskim regionie pluwiotermicznym. W rejonie tym:

  • roczna suma opadów z wielolecia wynosi od 397 mm do 769 mm
  • średnia roczna temperatura wynosi 8 C (styczeń 20 C, lipiec 150 C)
  • średnia liczba dni przymrozkowych wynosi 17 dni
  • średnia długość okresu wegetacji wynosi 215 dni
  • średnia grubość pokrywy śnieżnej wynosi 5 cm

Na terenie gminy przeważają wiatry o kierunku zachodnim (28%). Minimum częstotliwości mają wiatry z kierunków północnych. Cisza wynosi 6%.

Lasy i zadrzewienia

Lasy i zadrzewienia na terenie gminy zajmują tylko 189,00 ha, co stanowi około 2% obszaru gminy.

Struktura własności terenów leśnych przedstawia się następująco:

  • Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Legnica – 150,00 ha
  • Lasy gminne - 4,00 ha
  • Lasy Agencji Nieruchomości Rolnych - 1,00 ha
  • Lasy prywatne - 34,00 ha

Największy kompleks leśny w gminie Legnickie Pole znajduje się pomiędzy Legnickim Polem a Mikołajowicami.

Warunki hydrograficzne i hydrologiczne

Przez gminę Legnickie Pole przepływa rzeka Wierzbiak, która jest główną rzeką gminy o długości 42 km, będąca prawobrzeżnym dopływem rzeki Kaczawy (lewobrzeżny dopływ Odry). Na obszarze gminy, rzeka płynie na odcinku długości około 10 km, wśród terenów rolniczych. Wierzbiak wypływa w pobliżu Strzegomia z masywu Wzgórz Strzegomskich i wpływa na teren gminy w jej południowo – wschodniej części, płynie ku zachodowi w okolice Lubienia, po czym zmienia kierunek i płynie przez Gniewomierz i Bartoszów, aby za północną granicą gminy połączyć się z rzeką Kaczawą. Wierzbiak ma cechy rzeki nizinnej.

Rzeka Wierzbiak na terenie gminy Legnickie Pole posiada kilka dopływów, których źródła znajdują się na zboczach wysoczyzn w południowej oraz wschodniej części gminy lub w pobliżu południowej, bądź wschodniej granicy gminy, tj. potok Koiszkówka, potok Uszewnica, potok Modzel.

Układ rzeźby na terenie gminy Legnickie Pole sprawia, że rzeka Wierzbiak wraz ze swoimi dopływami tworzy prawie zamkniętą, kotlinowatą zlewnię. W pobliżu północnej granicy gminy, na północ od miejscowości Koskowice jest niewielkie, płytkie Jezioro Koskowickie. Niewielki zbiornik wodny znajduje się w zachodniej części gminy między miejscowościami Nowa Wieś Legnicka oraz Raczkowa.